Dr. Nedim BİRİNCİ

Bulgaristan Türklerinin 1989’daki büyük direnişinin ve zorunlu göçe giden sürecin sembol tarihi 19 Mayıs 1989 olarak kabul edilir.

Bu tarih:

Bulgaristan Türklerinin korku duvarını yıktığı,

kimliğine açık şekilde sahip çıktığı,

asimilasyon politikalarına karşı kitlesel direnişe geçtiği gündür.

Direnişin Merkezi: Cebel’den Kaolinovo’ya

Mayıs 1989 boyunca:

Cebel,

Kaolinovo,

Şumnu,

Razgrad,

Todor İkonomovo

gibi bölgelerde büyük protestolar başladı.

Özellikle 19-21 Mayıs 1989 günlerinde direniş kitlesel hâle geldi. İnsanlar:

Türk isimlerini geri istedi,

ana dil haklarını savundu,

Müslüman kimliklerini açıkça ifade etti.

Bu yüzden 19 Mayıs, Bulgaristan Türkleri açısından yalnızca bir protesto tarihi değil; bir halkın yeniden ayağa kalkışının sembolüdür.

Todor İkonomovo’nun Tarihteki Yeri

Todor İkonomovo’da yaşanan olaylar ise bu direnişin en acı sayfalarından biri oldu. Güvenlik güçlerinin sert müdahalesi sonucunda ölümler ve yaralanmalar yaşandı. Böylece köy, Bulgaristan Türklerinin hafızasında yalnızca bir yerleşim yeri değil; direnişin ve bedelin sembolü hâline geldi.

29 Mayıs: Zorunlu Göçün Başlangıcı

Direniş büyüyüp uluslararası yankı oluşturunca dönemin Bulgar lideri Todor Jivkov, 29 Mayıs 1989’da sınırların açıldığını açıkladı.

Ardından yüzbinlerce Bulgaristan Türkü Türkiye’ye göç etmek zorunda bırakıldı.

Bu nedenle:

19 Mayıs 1989 → Direnişin ve ayağa kalkışın günü

29 Mayıs 1989 → Zorunlu göç sürecinin başlangıcı
olarak tarihî hafızada yer aldı.