Rafet ULUTÜRK

Türkiye’nin Afrika Hamlesini Durdurmak Neden Bu Kadar Önemli?
Tarihte bazı ülkeler vardır ki kendi büyüklüklerinden çok bulundukları konum nedeniyle dünya siyasetinin merkezine otururlar.

Somali bunlardan biridir.

Bugün Somali’de yaşananları sadece bir güvenlik sorunu, terörle mücadele veya enerji arama faaliyeti olarak değerlendirmek büyük resmi görememektir.

Asıl mesele Somali değildir.

Asıl mesele Türkiye’nin Afrika’ya açılan kapısının Somali olmasıdır.
Ve bu kapının açılması, küresel dengelerin değişmesi anlamına gelmektedir.

Türkiye İlk Defa Afrika’da Kalıcı Güç Merkezi Kuruyor
Osmanlı’nın çekilmesinden sonra Afrika uzun yıllar Batılı güçlerin ekonomik ve siyasi nüfuzu altında kaldı.
Afrika’nın yeraltı zenginlikleri çıkarıldı, limanları kullanıldı, doğal kaynakları taşındı ancak kıtanın gerçek kalkınmasına yeterince katkı sağlanmadı.

Bugün ise yeni bir dönem başlamaktadır.

Türkiye Afrika’ya sadece ticaret yapmak için gitmiyor.

Türkiye;

• Eğitim götürüyor,
• Sağlık götürüyor,
• Savunma iş birliği kuruyor,
• Liman ve altyapı yatırımları yapıyor,
• Enerji ortaklıkları geliştiriyor.

Bu model klasik sömürge modeli değildir.
Tam da bu nedenle dikkat çekmektedir.
Somali Düşerse Afrika Açılımı Darbe Alır
Devletler bazen bir şehir için savaşırlar.

Bazen bir liman için.

Bazen de geleceğin yüz yılı için.

Somali, Türkiye açısından sadece bir ülke değildir.

Somali;
Doğu Afrika’nın kapısıdır.
Kızıldeniz’in güvenliğidir.
Hint Okyanusu’nun girişidir.
Afrika Boynuzu’nun merkezidir.

Burada elde edilecek başarı yalnız Somali’de değil;
Etiyopya’da,
Kenya’da,
Sudan’da,
Çad’da,
Nijer’de,
Batı Afrika’da yankı oluşturacaktır.

Bu nedenle Somali’de başarısız olması beklenen ülke aslında Somali değil Türkiye’dir.
Bunu bilenler mücadeleyi Somali topraklarında vermektedir.
Askerî Gücün Arkasında Jeopolitik Hesaplar Var
Türkiye bugün Somali’ye sadece diplomatik heyet göndermiyor.

Deniz gücünü gönderiyor.
Hava gücünü gönderiyor.
Savunma teknolojisini gönderiyor.
İstihbarat kapasitesini gönderiyor.
Özel kuvvet tecrübesini gönderiyor.

Bunun nedeni Somali’nin Türkiye için sıradan bir dış politika dosyası olmamasıdır.

Ankara artık olaylara sınır güvenliği açısından değil, etki alanı açısından bakmaktadır.

Bu yeni devlet aklıdır.
Çünkü güçlü devletler tehditleri kendi sınırlarında değil, stratejik bölgelerde karşılar.
Libya ve Suriye Türkiye’ye Ne Öğretti?
Türkiye son on beş yılda çok önemli dersler aldı.

Suriye sahasında terörle mücadeleyi,

Libya sahasında deniz yetki alanlarını,
Azerbaycan örneğinde teknoloji destekli modern savaşı,
Doğu Akdeniz’de enerji-jeopolitik ilişkisini öğrendi.
Artık Türkiye sahada ve masada aynı anda bulunabilen ülkelerden biri hâline gelmiştir.
Somali’de görülen kararlılığın arkasında işte bu tecrübe bulunmaktadır.

Enerji Çağının Yeni Merkezi Afrika

Dünya yeni bir enerji yarışına girmiştir.

Petrolün yanında;

Doğalgaz,
Nadir toprak elementleri,
Kritik madenler,
Deniz altı kaynakları
geleceğin stratejik rekabet alanlarıdır.
Afrika bu kaynakların önemli bir bölümüne sahiptir.
Bugün Afrika üzerinde yaşanan rekabet aslında 21. yüzyılın enerji savaşıdır.
Türkiye bu yarışta sadece seyirci olmak istemiyor.
Oyunun kurucularından biri olmak istiyor.
Somali’nin önemi de burada ortaya çıkıyor.

Türkiye’nin Karşısında Kimse Tek Başına Durmak İstemiyor

Son yıllarda ortaya çıkan tablo dikkat çekicidir.
Çünkü Türkiye artık yalnızca bölgesel bir aktör olarak görülmüyor.

Savunma sanayisi gelişen,

Enerji arayan,

Denizlerde varlık gösteren,
Diplomasi kurabilen,
Kriz yönetebilen bir güç olarak değerlendiriliyor.
Bu nedenle Türkiye ile doğrudan karşı karşıya gelmek yerine farklı bölgelerde baskı oluşturulmaya çalışılıyor.
Somali de bu stratejik alanlardan biri olarak öne çıkıyor.

Asıl Hedef Somali Değil Türkiye’nin Yükselişidir
Büyük devletlerin önüne engeller genellikle sınırlarında değil, yükseliş yollarında çıkarılır.
Bugün Somali’de yaşananları bu çerçevede okumak gerekir.
Çünkü mesele birkaç petrol kuyusu değildir.

Mesele birkaç liman değildir.
Mesele geleceğin Afrika’sında kimin söz sahibi olacağıdır.
Mesele Türkiye’nin enerji bağımsızlığını güçlendirip güçlendiremeyeceğidir.
Mesele Türkiye’nin küresel ölçekte etkin bir güç olup olamayacağıdır.

Somali Bir Ülke Değil, Bir Testtir
Somali bugün Türkiye’nin dış politikadaki en önemli sınavlarından biridir.
Burada elde edilecek başarı;
Afrika açılımını güçlendirecek,

Enerji stratejisini destekleyecek,

Savunma sanayiinin etkisini artıracak,
Türkiye’nin küresel prestijine katkı sağlayacaktır.
Bu nedenle Somali meselesi yalnız Somali’nin değil, Türkiye’nin gelecek vizyonunun da bir parçasıdır.
Bazen bir ülkenin kaderi bir cephede değil, uzak görünen bir coğrafyada yazılır.

Bugün o coğrafyalardan biri hiç şüphesiz Somali’dir.
Bu yaklaşım Somali’yi sadece askerî bir konu olarak değil, “Afrika’nın kontrolü, enerji koridorları, deniz ticareti ve Türkiye’nin küresel güç olma yolculuğu” perspektifinden ele almaktadır.