Dr. Nedim BİRİNCİ

Dünyanın en hassas coğrafyalarından biri olan Güney Asya’da yine tansiyon yükseliyor. Bu kez merkezde, çok tanıdık bir başlık var: Keşmir. Ama mesele artık yalnızca sınır ihlalleri ya da etnik gerilim değil; su kaynakları üzerinden büyüyen yeni bir krizle karşı karşıyayız.

Hindistan, son günlerde hem Pakistan hem de Bangladeş sınırlarına askeri yığınak yapmaya başladı. Bu durum, bölgedeki kırılgan barışın ciddi anlamda tehdit altında olduğunu gösteriyor. Özellikle Pakistan’la yaşanan Keşmir odaklı ihtilaf zaten uzun süredir kanayan bir yara. Ancak Bangladeş’in de bu denklemde yeniden ortaya çıkması, işin boyutunu genişletiyor.

Tarihin Gölgesinde Yeni Gerilim

Unutmayalım ki Bangladeş, bir zamanlar “Doğu Pakistan”dı. 1947’de İngiltere’nin Güney Asya’daki sömürge yönetimine son vermesiyle birlikte Hindistan ve Pakistan iki ayrı devlet olarak ortaya çıktı. Fakat Pakistan, coğrafi olarak birbirinden kopuk iki bölgeye sahipti: Batı Pakistan (bugünkü Pakistan) ve Doğu Pakistan (bugünkü Bangladeş). Bu yapay birlik, 1971’deki iç savaşla sona erdi ve Bangladeş bağımsızlığını kazandı.

İngilizlerin arkasında bıraktığı bu parçalı yapı, sadece siyasi sınırlar değil, aynı zamanda su kaynakları, dini yapılar ve toplumsal dokular üzerinde de çatlaklar oluşturdu. Bugün yaşanan krizlerin temelinde, işte o miras var.

Yeni Cephe: Su Savaşları

Bu defa çatışmanın fitilini ateşleyen yalnızca toprak ya da etnik farklılıklar değil. Su kaynaklarının paylaşımı üzerinden derinleşen bir kriz söz konusu. Keşmir bölgesi, sadece stratejik değil, aynı zamanda büyük nehirlerin doğduğu hayati bir bölge. Hindistan’ın, Pakistan’a akan nehirlerde barajlar inşa etmesi ve suyu kontrol altına alma politikaları, bölgede yeni bir “su savaşı”nı tetikliyor.

Üstelik bu mesele sadece Pakistan’la sınırlı değil. Hindistan’ın aynı zamanda Bangladeş’e akan su kaynakları üzerinde de hakimiyet kurmak istemesi, doğrudan Bangladeş’in tarım ve içme suyu sistemini tehdit ediyor.

Kırmızı Alarm: Barışa En Büyük Tehdit

Tüm bu gelişmeler, bölgede adeta bir barut fıçısı oluşturuyor. Hindistan’ın askeri hareketliliği bir gövde gösterisi mi, yoksa olası bir çatışmanın ön hazırlığı mı henüz net değil. Fakat bir gerçek var ki; Keşmir yalnızca iki ülkenin meselesi olmaktan çıktı. Artık bu kriz, tüm Güney Asya’yı içine çeken bir güvenlik sorunu haline geldi.

Uluslararası toplumun, bu sorunu yalnızca bir “iki ülke arasındaki mesele” olarak görmesi ise en büyük hata olur. Zira Keşmir meselesi, giderek büyüyen bir ekolojik, insani ve jeopolitik krize dönüşüyor.

Son Söz

Barut kokusunun yayıldığı Keşmir Vadisi, bugün su sesi yerine silah sesleriyle yankılanıyor. Fakat bu sesi bastırmanın yolu yeni silahlar değil, adil bir paylaşım ve kalıcı bir çözümden geçiyor. Yoksa bu coğrafyada hiçbir çiçek uzun süre açmayacak…