Türk Devletlerinin Bilim Akademileri, Altın Orda Devleti Başta Olmak Üzere Türk Dünyasının Ortak Tarihî Mirasını Araştırmak İçin İş Birliğine Gidiyor. Almatı’da İmzalanan Anlaşmayla Ortak Araştırmalar, Akademik Yayınlar Ve Dijital Arşiv Çalışmalarının Yürütülmesi Hedefleniyor.
ALMATI – 19 Ekim 2026
Türk dünyasının ortak tarihî mirasını bilimsel yöntemlerle araştırmak amacıyla, farklı ülkelerin ulusal bilim akademileri arasında bir konsorsiyum kurulması kararlaştırıldı. Kazakistan’ın Almatı kentinde düzenlenen Türk Dünyası Milli Akademiler Birliği Genel Kurulu’nun 9’uncu toplantısında, akademiler arası iş birliğini öngören anlaşma kurum başkanları tarafından imzalandı.
Kazakistan, Türkiye, Azerbaycan, Özbekistan, Kırgızistan, Moğolistan, Tataristan ve Başkurdistan’ın ulusal bilim akademilerinden temsilciler, El-Farabi Kazak Millî Üniversitesi’nin ev sahipliğinde bir araya geldi. Toplantı, Kazakistan Cumhurbaşkanlığına bağlı Ulusal Bilimler Akademisinin 80’inci kuruluş yıl dönümü kapsamında, Türk Akademisinin iş birliğiyle gerçekleştirildi.
Ortak Tarih İçin Bilimsel İş Birliği
Toplantıda, akademilerin önceki dönemde yürüttüğü çalışmalar değerlendirilirken Türk dünyasının ortak tarihinin birlikte araştırılması öncelikli gündem maddelerinden biri oldu.
Kurulan konsorsiyum çerçevesinde, farklı ülkelerin arşivlerinde bulunan el yazması eserlerin ve tarihî belgelerin ortak araştırma projelerinde değerlendirilmesi planlanıyor. Akademik altyapıların bir araya getirilmesinin yanı sıra ortak saha araştırmaları, arkeolojik kazılar ve bilimsel yayınlar hazırlanması da hedefleniyor.
Çalışmaların önemli başlıklarından birini ise araştırmacıların tarihî kaynaklara erişimini kolaylaştıracak dijital bir platformun oluşturulması oluşturuyor. Böylece Türk dünyasının farklı bölgelerine dağılmış tarihî belgelerin ve bilimsel birikimin ortak çalışmalar aracılığıyla değerlendirilmesi amaçlanıyor.
Altın Orda Mirası Araştırmaların Merkezinde
Toplantıda, Altın Orda Devleti’nin Türk dünyasının siyasi ve kültürel tarihinde bıraktığı miras da ele alındı. Ak Orda, Nogay Ordası, Kazan, Kırım ve Sibir hanlıkları ile Kazak Hanlığı’nın Altın Orda Devleti’nin doğrudan siyasi ve kültürel mirasçıları olduğu vurgulandı.
Bu çerçevede konsorsiyumun, Türk devletleri ve hanlıklarının tarihî ilişkilerinin daha kapsamlı biçimde incelenmesine, arşiv kaynaklarının karşılaştırılmasına ve ortak tarih anlatısının bilimsel araştırmalarla geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Dönem Başkanlığı Azerbaycan’a Devredildi
Toplantıda konsorsiyumun eylem planı da tanıtıldı. Türk Dünyası Milli Akademiler Birliğinin dönem başkanlığı, Türkiye Bilimler Akademisinden Azerbaycan Milli Bilimler Akademisine devredildi.
Birliğin bir sonraki Genel Kurul Toplantısı’nın Kırgızistan’da yapılması kararlaştırıldı.
Yeni konsorsiyumun hayata geçirilmesiyle Türk dünyasının tarihî mirasının ortak araştırmalar, akademik yayınlar ve dijital kaynaklar üzerinden daha sistematik biçimde incelenmesi için kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Kaynak: TRT Avaz
