Özbekistan’da Sovyetler Birliği döneminde siyasi baskıya maruz kalan, hapsedilen, sürgün edilen veya idam edilen kişiler, her yıl 31 Ağustos’ta düzenlenen etkinliklerle anılıyor. “Siyasi Baskı Kurbanlarını Anma Günü” kapsamında başkent Taşkent’teki Şehitler Anıtı Hıyabanı’nda bu yıl da anma programı gerçekleştirildi.

Programa Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in yanı sıra devlet yetkilileri, din adamları, aydınlar ve vatandaşlar katıldı. Sovyet döneminde baskıya uğrayanların anısına Kur’an-ı Kerim okunarak dualar edildi.

Resmi verilere göre, özellikle 1937-1953 yılları arasında Özbekistan’da 100 binden fazla kişi siyasi baskılar kapsamında hapsedildi veya sürgün edildi, yaklaşık 13 bin kişi ise idam edildi. Baskıların hedefinde aralarında yazar, şair, bilim insanı ve aydınların da bulunduğu çok sayıda kişi yer aldı.

Sovyet yönetiminin baskılarında Cedidçilik hareketinin önde gelen isimleri de hedef alındı. Abdullah Kadiri, Münevver Kari, Abdurauf Fitrat ve Abdulhamid Süleyman Çolpan gibi Özbek edebiyatının önemli isimleri dönemin siyasi baskılarında hayatını kaybedenler arasında bulunuyor.

Özbekistan’da son yıllarda siyasi baskı kurbanlarının isimlerinin ortaya çıkarılması ve itibarlarının iade edilmesine yönelik çalışmalar da hız kazandı. 2021-2025 yılları arasında 1200’den fazla kişinin aklandığı belirtilirken, bu yıl 161 kişinin daha itibarı iade edildi.

31 Ağustos’un, Özbekistan’ın bağımsızlık günü olan 1 Eylül’den bir gün önce anma günü olarak belirlenmesi, siyasi baskı kurbanlarının hatırası ile bağımsızlık mücadelesi arasındaki bağa da dikkat çekiyor. Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, özgürlük ve bağımsızlık uğrunda hayatını kaybedenlerin hatırasını yaşatmanın önemli bir görev olduğunu vurguladı.

Kaynak: AA