ASTANA – 23 Ekim 2026
Türk dünyasının ortak tarihini, medeniyet birikimini ve manevi mirasını kapsamlı biçimde ele alan iki ciltlik “Türkistan” ansiklopedisi, Kazakistan’ın başkenti Astana’da düzenlenen törenle tanıtıldı. Kazakistan Ulusal Akademik Kütüphanesi’nde gerçekleştirilen tanıtım, Türk halklarının ortak kültürel mirasının bilimsel çalışmalar yoluyla gelecek kuşaklara aktarılması açısından önemli bir adım olarak değerlendirildi.
Kazakistan Kültür ve Enformasyon Bakanlığı ile Türk Kültür ve Miras Vakfı’nın desteğiyle hazırlanan eser, toplam 880 sayfadan oluşuyor. Ansiklopedi, Türkistan’ı yalnızca Kazakistan’daki bir şehir ve bölge olarak değil, Türk medeniyetinin tarihî ve manevi merkezlerinden biri olarak ele alıyor.
Beş Yıllık Çalışma, 300’den Fazla Bilim İnsanı
2021-2025 yılları arasında hazırlanan ansiklopedi projesinde 300’den fazla bilim insanı ve araştırmacı görev aldı. Çalışma kapsamında Türk halklarının tarihine, arkeolojisine, mimarisine, etnografyasına, edebiyatına ve manevi mirasına ilişkin 4 binden fazla isim, kavram ve makale incelendi.
Eser, tarihî haritalar, nadir fotoğraflar ve çeşitli görsellerle desteklendi. Projenin direktörlüğünü ve başeditörlüğünü Türkolog Prof. Dr. Darhan Kıdıralı, başeditörlüğünü ise edebiyat eleştirmeni ve filoloji doktoru Turdıkul Şanbay üstlendi.
Tanıtım töreninde konuşan Darhan Kıdıralı, ansiklopedinin Türkistan’ı akraba halkları bir araya getiren geniş bir coğrafi ve manevi alan olarak ele aldığını belirterek eserin Türk dünyasının ortak hafızasına önemli bir katkı sunduğunu ifade etti.
Hedef, Ansiklopediyi Türk Dillerine Kazandırmak
Başeditör Turdıkul Şanbay, projenin gelecek hedeflerinden birinin ansiklopediyi Kazakçadan diğer Türk dillerine çevirmek olduğunu açıkladı. Bu kapsamda Azerbaycan Türkçesi başta olmak üzere kardeş dillerde yayımlanması ve daha geniş okur kitlelerine ulaştırılması amaçlanıyor.
Azerbaycan’da yayımlanan “Türkistan” gazetesinin başeditörü Ağıl Cemal de ortak tarih ve coğrafya çalışmalarının Türk devletleri arasındaki kültürel bütünleşme açısından önemine dikkat çekti. Cemal, eserin diğer Türk dillerine çevrilmesinin Türk dünyası genelinde daha fazla okuyucuya ulaşmasını sağlayacağını belirtti.
Türkistan, 2027 İslam Dünyası Kültür Başkenti Olacak
Tanıtım töreninde konuşan Türk Kültür ve Miras Vakfı Başkanı Aktotı Raimkulova, Türkistan’ın 2027 yılında İslam Dünyası Kültür Başkenti ilan edileceğini hatırlattı. Raimkulova, bu kapsamda bilimsel ve kültürel projeler hazırladıklarını bildirdi.
Raimkulova ayrıca, 1926 yılında Bakü’de düzenlenen Birinci Bakü Türkoloji Kongresi’nin 100’üncü yıl dönümünün yaklaşmasına dikkat çekerek Türk halklarının ortak kültürel mirasının korunmasının ve gelecek nesillere aktarılmasının önemini vurguladı.
İki ciltlik “Türkistan” ansiklopedisi, Türk halklarının tarihî birikimini ortak bir bilimsel kaynakta buluşturmayı ve Türk dünyasının kültürel mirasının daha geniş çevrelerde tanınmasını amaçlıyor.
Kaynak: TRT Avaz
